Deus ex machina nedir?
Deus ex machina, hikâyedeki çözümsüz görünen bir sorunun, daha önce kurulmamış ani ve dışarıdan gelen bir müdahaleyle çözülmesidir. Latince 'makineden gelen tanrı' anlamına gelir ve antik Yunan tiyatrosunda sahneye vinçle indirilen tanrı figürlerinden adını alır.
Terimin kökeni
Antik Yunan tiyatrosunda bazı oyunlar, karmaşık bir düğümü sahneye mekanik bir düzenekle indirilen bir tanrının müdahalesiyle çözerdi. Zamanla terim, hikâyenin kendi içinden gelmeyen, 'gökten inen' her türlü çözüm için kullanılmaya başlandı.
Okur neden rahatsız olur?
Gerilim, okurun karakterlerin bir çıkış yolu bulup bulamayacağını merak etmesinden doğar. Sorunu hiç haber verilmemiş bir güç, tesadüf ya da karakter çözdüğünde, karakterlerin çabası anlamsızlaşır ve okur kandırılmış hisseder.
Nasıl kaçınılır?
Çözümün tohumlarını önceden ek: kurtarıcı bir yeteneği, müttefiki ya da eşyayı hikâyenin başlarında göster, ama o an dikkat çekmesin. Çözümü karakterlerin kendi seçimlerine ve bedel ödemelerine bağla. Bir kural, ancak daha önce okura tanıtıldıysa çözüm için kullanılmalı; bu da Çehov'un Silahı ilkesiyle yakından ilişkilidir.
Dünya kurarken deus ex machina riski
Kuralları belirsiz bir büyü sistemi deus ex machina için en kolay kapıdır: her sorun 'yeni bir büyüyle' çözülebilir. Büyünün ve teknolojinin sınırlarını baştan yazmak bu tuzağı önler. yazar.io'da bu kuralları Lore kayıtlarında, tek tek büyüleri de bedel ve etkileriyle Büyüler bölümünde tutarak, bir çözümün dünyanın kurallarına uyup uymadığını kolayca kontrol edebilirsin.
Her sürpriz çözüm deus ex machina mıdır?
Hayır. Önceden ipuçları verilmiş, karakterlerin eylemlerinden doğan bir sürpriz hak edilmiştir. Deus ex machina, hikâyenin içinde hiçbir hazırlığı olmayan çözümdür.
Bilinçli olarak kullanılabilir mi?
Evet. Bazı komedi ve parodiler onu bilerek, abartarak kullanır. Sorun, yazarın bir çıkmazdan kurtulmak için farkında olmadan başvurmasıdır.
Deus ex machina ile Çehov'un Silahı ilişkili mi?
Evet, birbirinin tersi gibidir. Çehov'un Silahı gösterilen ayrıntının karşılığının gelmesini, deus ex machina ise gösterilmemiş bir şeyin sorunu çözmesini anlatır.
Dünyanı yazar.io'da kurmaya başla
Karakterlerini, mekanlarını ve dünyanın tüm bağlarını tek bir yerde topla; kredi kartı gerekmez.