Yazarlar İçin En İyi Kurgu Sözlüğü Araçları
Fantastik, bilimkurgu ya da distopik bir evren kuruyorsan, kendi terimlerin, unvanların, yer adların ve belki uydurma bir dilin vardır. Bunları tutarlı kullanmak için bir sözlük tutmak şarttır. Bu liste, kurgu sözlüğü tutmanın dört yaygın yolunu karşılaştırır.
Neye göre değerlendirdik?
Üç kritere baktık: (1) bir terimi hızlıca bulup anlamını görebiliyor musun, (2) terimin hikâyede nerelerde geçtiğini ve hangi kayıtlarla ilişkili olduğunu görebiliyor musun, (3) sözlük büyüdükçe düzeni korumak ne kadar zahmetli. Fiyatlar zamanla değiştiği için rakam vermiyoruz.
1. Belge (Word, Google Docs)
Alfabetik bir terim listesi en hızlı başlangıçtır. Az sayıda terimde iyi çalışır, ama liste uzadıkça sıralamayı elle korursun ve bir terimin hikâyede nerelerde geçtiğini görmek için metinleri taraman gerekir.
2. Tablo (Excel, Google Sheets)
Terim, anlam, köken ve kategori sütunlarıyla düzenli bir sözlük kurulur; sıralama ve filtreleme kolaydır. Uzun açıklamalar ve terimin karakter ya da mekânlarla ilişkisi ise tabloda zor gösterilir.
3. Genel not araçları (Notion, Obsidian gibi)
Her terim için bir sayfa açıp diğer notlara bağlayabilirsin. Esnektir, ama yapıyı ve bağlantı düzenini kendin kurarsın; kurgu evrenine özel bir sözlük görünümü yoktur.
4. yazar.io Sözlük
yazar.io'nun Sözlük bölümünde her terim kendi kaydıdır ve Kategori, Dil ve Anlam gibi hazır alanlarla gelir. Bir metinde @Terim yazdığında bağlantı otomatik kurulur; terimin sayfasında onu anan kayıtları görürsün. Sözlük kayıtları her iki planda da kitap başına 15 kayıt sınırına tabi değildir. Kitabını Paylaşılabilir Wiki olarak açarsan sözlüğün okurların için de bir rehbere dönüşür. Karşılığında yazar.io bir dil oluşturma (conlang) aracı değildir; çekim ya da dilbilgisi kuralları üretmez.
Uydurma bir dil için hangi yöntem daha uygun?
Kelime listesi için her yöntem işe yarar. Dilbilgisi kurallarını ayrıntılı işliyorsan bunları ayrı bir belge ya da Lore kaydında tutmak, kelimeleri ise sözlükte bağlantılı kayıtlar olarak saklamak pratik bir düzendir.
Sözlük terimleri karakter ve mekânlara bağlanabilir mi?
yazar.io'da evet. Bir karakterin ya da mekânın açıklamasında @Terim ile andığında bağlantı iki yönde de görünür.
Sözlük ücretsiz planda var mı?
Evet, Sözlük her iki planda da kullanılabilir ve kitap başına 15 kayıt sınırına tabi değildir.
İlgili İçerikler
Dünyanı yazar.io'da kurmaya başla
Karakterlerini, mekanlarını ve dünyanın tüm bağlarını tek bir yerde topla; kredi kartı gerekmez.